Wednesday, February 29, 2012

Зовлон шаналал= Эсэргүүцэл * Өвдөлт





3 сараас дээш хугацаагаар үргэлжилсэн өвдөлтийг  “архаг өвдөлт”-нд хамруулдаг. Архаг өвдөлттэй хүмүүс өвдөлтөөсөө илүү айдсандаа хүлэгдээд, амьдралын идэвхитэй үйл ажиллагаанд оролцохоос татгалзана. Энэ нь нийгмээс өөрөө өөрийгөө тусгаарлан сэтгэл гутралын эмгэгт хөтлөх аюултай. Мөн хөдөлвөл л өвдөнө гэсэн айдсаасаа салж чадахгүйн улмаас хөдөлгөөнгүй хэвтэж “ үл хөдлөхийн хам шинж” үүсэх нөхцлийг бүрдүүлнэ. Ингэснээр тахир дутуу болох хүндрэлийг дагуулах уршигтай. Үүгээр би юу хэлэх гээд байна вэ гэвэл айдастайгаа тэмцэх нь архаг өвдөлтийн эмчилгээний үндсэн нэг хэсэг болж явах учиртай. IASP \ Дэлхийн Өвдөлтийн Нийгэмлэг\ - ээс сар бүр Pain update сэтгүүл гардаг бөгөөд хамгийн сүүлчийн дугаарт “Айдсаас зайлсхийх загвар” \Fear avoidance model\  гэсэн эмчилгээний аргыг практикт амжилттай хэрэглэж, судалгааны дүнд ашигтай болох нь батлагдсан гэсэн нийтлэлийг олж уншаад энэ талаар бичих хорхой улам бүр гозолзов. Нотолгоонд тулгуурласан эмчилгээний аргуудыг хэрэглэх , түүнийг олон нийтэд суртачлан таниулах нь эмч хүний үүрэг учраас энэ нэн шинэ орчин үеийн аргыг танилцуулахаар шийдлээ.Буддийн сургаалд бие болоод сэтгэл зүйн өвдөлтийг задлан шинжилж ойлгохгүйгээр эсэргүүцэн зайлсхийгээд байвал зовлон шаналал дээрх 2-ын үржвэртэй тэнцүү гэсэн ойлголт явж байдаг. Архаг өвдөлттэй хүмүүст хийдэг сэтгэл зүйн эмчилгээ нь энэ зайлсхийх, эсэргүүцэх оролдлогыг аль болох багасгаж нэгэнт өвдөлт үүсгээд байгаа шалтгааныг бүрмөсөн устгаж арилгаж чадахгүй ч бид түүнийг тархинд боловсруулахдаа өөрөөр хүлээж авах боломжтой гэсэн онол дээр тулгуурлан явагддаг. Архаг өвдөлттэй өвчтнүүд маань дан ганц өвдөлтөө бодож, түүнийхээ боол болох бус эзэн нь байж, амьдралын үнэт зүйлсээ бодитоор тодорхойлж, амьдралаас авч болох баяр баясгаланг хүртэх эрхтэй. Энэ нь өвдөлттэйгээ танилцаж, түүнийг хүлээн зөвшөөрөхөөс эхэлнэ. Тэгээд бодож бясалгах хэрэгтэй. Өөртэйгөө ярилц. Нэгэнт үүссэн нөхцөл байдалд гутрах бус тэмцэх нь хүний ёс. Төлөвлөгөө гарга. Өдөр өдөр цаг цагаар хийх зүйлээ төлөвлө. Өвчтнүүдийг хараад байхад бие хөнгөрөөд ирэхээр нь биеийн хүчний ачаалал гэнэт авдаг, маш олон ажил амжуулдаг. Тэгээд маргааш нь буцаад хэвтээд өгдөг. Энэ нь тун буруу хэвшил. Амралт, ачаалал 2-ыг тэнцвэржүүлэхийн тулд төлөвлөгөө гаргаж сурах хэрэгтэй. Айдсаас зайлсхийхийн тулд олон аргыг  хэрэглэж болно. Жишээ нь: алхах, дасгал хийх, усанд орох, нүүрээ будах, сахлаа хусах, үсээ самнаж өнгө зүсээ засах, гэр орныхоо ажилд туслах, хүүхдүүдтэй тоглох, өвдөлттэй байгаа хэсгээ хөдөлгөж үзэх, ажлаа хийх, бэлгийн ажил хийх гэх мэт хүний амьдралдаа өдөр тутам хийдэг тэр бүх зүйлсийг хийх байх хэрэгтэй. Дээрх үйлдлүүдийг доош жагсаан бичээд, хүснэгт хийнэ. Хөндлөнгөөр 1. Энэ үйлдлийг хийхэд өвдөх байх гэж айснаасаа болоод би хийхгүй байна уу? 2. Эмч энэ үйлдлийг хийхийг хориглосон уу? 3. Би энэ үйлдлийг бусдаас илүүтэй хиймээр байгаа эсэх? 4. Хэрэв тийм бол өдөрт хэдэн минут хэрхэн яаж эхэлж, ихэсгэх вэ гэдгээ төлөвлөх?

Энэ загвараар хүснэгт хийгээд түүнийхээ дагуу ажиллаад үзвэл яасан юм бэ гэсэн санааг өгөхийг хүслээ. Хэрхэн дэлгэрүүлэхээ уншигч та мэдтүгэй.


Tuesday, February 7, 2012

Cardiac rehabilitation - Зүрхний эмгэгийн үе дэх СЗЭ

Зүрх нь хүний атгасан гарын хэмжээтэй, дундажаар 12 см урт, 9 см өргөнтэй, боргоцой юм уу, лийр төст хэлбэртэй, 2 уушигны хооронд төвөөс бага зэрэг зүүн тийш хазайж байрлах бөгөөд хүний биеэр эргэлдэх цусыг хоёр чиглэлд шахахад зохицсон хоёр шахуурга шиг ажилладаг. Зүрх нь эрчтэй, цуцдаггүй, нарийн тохируулагддаг хос шахуурга бөгөөд хүний амьдралын хугацаанд гурван тэрбум гаруй удаа агшиж, биеийн цусны судасны нүсэр том торон сүлжээгээр цусыг тойруулан шахдаг.  Хэрвээ зохицуулга байдаггүйсэн бол зүрх нэг минутанд 100 удаа цохилох байгалийн жамтай. Гэвчиг уртавтар тархинд орших зүрх судасны зохицуулах төвийн эсүүдэд цахилгаан сэрэл үүсч энэ нь тархины 10-р хос мэдрэлийн тусламжтайгаар зүрх рүү очин зүрхийг нэг минутанд дунджаар 70 цохилох нөхцлийг бүрдүүлнэ. Сэтгэл түгшил болон хэт ачааллын үед өнчин тархины доод орчноор зохицуулагддаг симпатик мэдрэлийн тогтолцоо идэвхижин зүрхний цохилтыг түргэсгэнэ. Зүрхний цохилтонд дааврын үйлчлэл бас нөлөөлдөг. Бидний сайн мэдэх жишээ бол адреналин юм. Зүрх хэдийгээр өөрийн хэмнэлээ хянаж байдаг ч төв мэдрэлийн тогтолцооны давхар хяналтан дор ажилладаг эрхтэн билээ. Зүрхний ханын булчингийн давхарга буюу миокард нь зүрхний титэм судсаар байнгын цусан хангамжаа авч байдаг. Энэ цусан хангамж нь хязгаарлагдаж хүчилтөрөгч болон тэжээлийн бодис дутагдахад зүрхний титэм судасны эмгэг үүсдэг. Эдгээрийн нэг нь үхлийн харанга дэлдсэн та бидний сайн мэдэх зүрхний шигдээс өвчин юм. Хар ярианд тэрний тэр клапан нь гэнэт хаагдаад бурхан болсон гэнэ гэсэн өгүүлбэр олонтоо сонсогддог. Дийлэнх өвчтөнд эмнэлгийн тусламжыг цаг үетэй нь уралдан үзүүлснээр амь аврагддаг. Гэсэн хэдий ч эдгээр өвчтнүүд маань өөрөө өөртөө үйлчлэх чадвар бүрэн сэргэтлээ их уддаг. Зүрхийг тэжээгч титэм судасны өвчинд хүргэх эрсдэлт хүчин зүйлийг дотор нь 2 ангилна. Урьдчилан сэргийлэх боломжгүй хүчин зүйлд: эр хүйс, удамшил, урьд нь энэ өвчнөөр өвдөж байсан, захын судас урьд нь бөглөрч байсан, тархины судасны эмгэг тус тус орно. Харин урьдчилан сэргийлэх боломжтой хүчин зүйлд: тамхи, даралт ихсэлт, холестрол болон липопротейн А их байх, хэвлий хэсгээр тарган байх, триглицерид, инсулин их байх, хөдөлгөөний хомсдол зэрэг тус тус орно. Тэгэхээр дээрх өөрчлөх боломжтой эрсдэлт хүчин зүйлийг аль болох боломжит дээд хэмжээнд хүртэл бууруулахын төлөө зорих нь байна. 2-т зүрхний эмгэгээр өвчлөөд эмнэлэгт хэвтэж байгаа хүнд СЗЭ-г үндсэндээ 3 шатлалаар хийнэ. 
1. Зүрхний тасагт хэвтсэнээс хойш 2-4 дэх өдрөөс хяналттайгаар өөртөө үйлчлэх чадварыг аажим нэмэгдүүлэх, ойр зайд явах хүртэлх хөдөлгөөнийг хийлгэж эхэлнэ. Энэ үе нь эмнэлгээс гарах хүртэл үргэлжилдэг байна. 
2. Өвчилсөн өдрөөс хойш 21 дэх хоногоос эхлэн 2-р шатны эмчилгээг хийнэ. Долоо хоногт 1 цагаар 3 удаа ачааллыг аажим нэмэгдүүлэх замаар зүрхний үйл ажиллагааг сайжруулах дасгал хийлгэх бөгөөд энэ үе нь 3-4 сар үргэлжилнэ. 
3. 2 үеийн дараа насан туршдаа тухайн эмгэгээр өвчилсөн хүн 7 хоногт 3 удаа нэг цагаар зүрхний үйл ажиллагааг тогтворжуулах зорилгоор дасгал хөдөлгөөн хийж байх хэрэгтэй. Зүрхний эмгэгтэй хүмүүст алхах, дугуй унах зэрэг дасгал хөдөлгөөн илүү зохимжтой. Гараар хийх дасгалын үед зүрхэнд ирэх ачаалал хөлөөр хийх дасгалтай харьцуулахад хавь илүү байдаг. Тиймээс аль болох дээд мөч, цээжний булчин оролцсон дасгалаас татгалзах нь зөв. Мөн дасгал хийж байх үед цээжээр өвдөх, дотор муухайрах, амьсгаадах, ухаан балартах, ядрах, царай цонхийж цайх, хөхрөх шинж илэрвэл хөдөлгөөнийг тэр даруй зогсоож, тайван суух юм уу хэвтэж амрах нь чухал. 


Monday, January 9, 2012

Human development - Хүний сэтгэцийн хөгжил №2

Сэтгэц нийгмийн хөгжил
Эрик Эриксон эмчийн ангилалаар хүний сэтгэц нийгмийн хөгжлийг 8 үе шатанд хуваадаг байна.
1 үе- Итгэлийн шат \ төрөхөөс 18 сар хүртэлх\
Энэ үед хүүхэд бусдад итгэх эсэхээ шийдэж эхэлдэг, өөрөөр хэлбэл хүүхдийг байнга харж халамжлан, анхааралтай ярилцаж, хайрлан энхрийлж байвал бусдад итгэдэг хүн болно. Харин хөндий хүйтэн харьцаж, хайр энэрэлээр дутаавал хүнд итгэдэггүй хүн болж төлөвших эсэх нь энэ үеэс шийдэгддэг байхнээ.
2 үе- Ичих, эргэлзэх мэдрэмж төрж эхлэх шат \ 18 сараас 3 нас хүртэл\
Хүүхэд энэ үеэс өөрөө өөрийгөө хянах анхны алхмаа хийнэ. Өөрийгөө мэдэрч, хүүхдийн сэтгэл эргэлзээгээр дүүрч эхэлнэ. Тиймээс хүүхдийг шинэ зүйл сурах бүрт нь урамшуулж, дэмжиж байх хэрэгтэй. Эндээс хүүхэд өөрөө өөртөө итгэх итгэл, бусдаас хараат бус байх эхлэлийг олж авдаг. Хүүхдийг хийсэн үйлдэлд нь буруутгаж, загнаж, зэмлэж, зодвол бусдаас хамааралт, өөртөө итгэлгүй, өөрийгөө чөлөөтэй илэрхийлэх чадамжгүй нэгэн болохын эх үүсвэр тавигдах тул хүн та ургаж буй цэцэгт болгоомжтой хандаарай.
3 үе- Санаачлагатай байхын зэрэгцээ гэмших сэтгэл төрж эхлэх шат 
\ 3-6 нас\
Хүүхдээс бүтээлч сэтгэлгээ гарч эхэлдэг чухал үе учраас үүнд сэргэг байж, дэмжлэг үзүүлэх хэрэгтэй. Хэрвээ хүүхэд ямар нэгэн буруу зүйл санаачлан хийвэл түүнийг нь сайтар тайлбарлан хэлж ойлгуулах нь чухал. Энэ үе шатыг амжилттай давахад нь туслахыг хүсч байвал зорилготой алхам бүрийг нь ажиглаж, тохирсон үед нь урам хайрлаарай.
Хүүхэд хэрвээ буруу зүйл хийвэл түүнийг ял шийтгэлээр бүү айлга. Хэрвээ сүрдүүлээд байвал хүүхэд аливаа зүйлийг хийхдээ буруу хийчих вий гэсэн айдастай болохоос гадна өөрийн алхмаа хэтрүүлэн хянагч, шинэ зүйлд оролцохоос цааргалагч нэгэн болох эрсдэлтэй.
4-р үе - Хөдөлмөрч зан ба өөрийгөө дорд үзэх зан хослон төлөвших шат \ 6-12 нас\
Энэ үе шатанд хүүхдэд нийгмийн болон бие бялдрын чиглэлтэй амьдралд хэрэгтэй олон ур чадварууд бий болж эхлэхээс гадна өөрийгөө бусдаас доогуур, үнэ цэнэгүй мэтээр мэдрэх анхны сэтгэгдэл төрж эхэлдэг үе юм.
 Хүүхдийн бүтээлч эрч хүч, мэдрэмтгий байдлыг ажиглан таньж, тухайн тавьсан зорилгодоо хүрэхээр тэмүүлж буй үйлдлийг амжилттай давахад нь тохирсон туслалцааг үзүүлж байснаар энэ үе шатны хөгжил амжилттай явагдаж дуусна. Хүүхдийн ажлыг бүтээмжийг хэрээс хэтэрсэн түвшнээр хэмжих, үр дүнгийн шатыг хэт өндөрт тогтоож өгөх нь аюултай. Хүүхэд өөрийн чадварт сэтгэл дундуур үлдэж, цаашлаад өөрийгөө бусдаас дор, үнэ цэнэгүй амьтан юм гэсэн сөрөг бодлыг тээж эхэлдэг.
5-р үе - Бие хүн болон төлөвших эсвэл сарнин алга болох үе \ 12-20 нас\
Өсвөр нас бол хамгийн эмзэг үе. Энэ үеэс хүүхэд бие хүн болон төлөвшдөг. Бэлгийн чиг баримжаа болон ирээдүйн амьдралдаа ямар дүр бүтээх бол гэдэгтээ эргэлзэж, зүгээ олохгүй төөрч будилах нь элбэг. Энэ үед шийдвэр гаргахад нь туслах, гэр болон сургууль дээр болж буй үйл ажиллагаануудад идэвхитэйгээр татан оролцуулах, ирээдүйн төлөвлөгөөгөө гаргахад нь туслах, ур чадвараа нэмэгдүүлэхэд нь найдвартай түшиг болж чадвал хүүхэд энэ үе шатны хөгжлийг амжилттайгаар даван туулдаг. Тухайн хүүхдийн хувьд чухал санагдсан асуултанд нь хариулахгүй байх, өдөр тутмын үйл ажиллагаануудад босс маягаар хандаж, эрх мэдлийн илүүгээр сүрдүүлгэн айлгах зэргээр харьцаад байвал бэлгийн чиг баримжаа болон зан төрхийн хувьд эргэлзээнээсээ салж чадахгүй байсаар доголдолтой нэгэн болж хүмүүжинэ.
6-р үе - Бусадтай ойртох эсвэл өөрийгөө бусдаас тусгаарлах шат \ 18-25 нас\
Энэ үе шатанд ажлын болон бусад холбоогоор холбогдсон хүмүүстэй ойр дотно харилцаа үүсгэх эсвэл ганцаардан холдох сэтгэл зүйн төлөв байдал хөгжиж эхэлдэг. Тиймээс залуу хүнийг ажил мэргэжлийн тал дээр зорилгоо зөв тодорхойлох болон хувийн харилцааг амжилттай эхлүүлэхэд нь тусалж, дэмжиж, зөвлөснөөр хөгжлийн энэ шатыг үр дүнтэйгээр даван туулна гэсэн үг. Эсрэгээр хайр дурлалын асуудлыг нь үл хайхран, тэнэг романс хэмээн шоолж гомдоон ажил, албан тушаалын сонголтыг нь буруушаан шоглож харьцаад байвал хүн найз нөхөд, ажил мэргэжил, нийгмийн амьдралаас аажим аажмаар холдон одох, бусдаас тусгаарлагдмал, ганцаардмал нэгэн болж хувирдаг.
7-р үе - Амьдралын идэвхитэй эсвэл идэвхигүй нэгэн болох шат \ 21-45 нас\
Хөгжлийн энэ шатанд хүн гэр бүлтэй болохоос гадна амьдралд бүтээлчээр хандаж, нийгэмд өөрийн хувь нэмрийг оруулах эсвэл бусадтай харьцах нь бараг үгүй, дотогш аниргүй алсарсаар алга болно.
Тухайн хүний хариуцлагыг зөв таних, хариуцлагаа үүрч явах үед нь сэтгэл зүйн дэмжлэг үзүүлэх, амжилттай хэрэгжүүлэлт бүрд нь баяр хүргэж урамшуулах нь хөгжлийн энэ шатыг амжилттай давах түлхүүр болно. Ажил болоод хувийн амьдралдаа удаа дараа бүтэлгүйтэх, нийгэмд эзлэх байр суурьгүй байх зэрэг нь хүнийг нийгмээс дайжиж зугтаахад хүргэдэг.
8-р үе - Сэтгэл бүтэн байх эсвэл горьдлого тасарсан цөхрөлийн шат \ 45 наснаас үхэх хүртэл\
Хүн амьдралаа дахин эргэн хардаг үе. Амьдралынх нь утга учир юунд байв, санасан бүхнээ хийж чадсан эсэх, дараагийн үе удамдаа юу хийж бүтээж өгөв зэрэг асуултуудыг өөртөө тавьж, хариулт хангалтгүй санагдвал амьдарсандаа сэтгэл хангалуун бус байх, өөрийгөө оршин байсныг үгүйсгэх, үхлээс айх зэрэг сөрөг мэдрэмжүүд төрдөг.
Тухайн хүний амьдралыг өөр өнцгөөс харж, эерэг талуудыг нь товойлгон гаргаж өгснөөр хөгжлийн энэ шатыг дэмжих боломжтой. Амьдрал зорилгогүй, утгагүй мэт санагдаад ирэхээр хүн цөхрөлд ордог.

Эдгээр сэтгэц нийгмийн хөгжлийн 8 үе шатын аль нэгийг эсвэл хэд хэдийг нь амжилтгүй өнгөрөөснөөр хүн сэтгэц нийгмийн хувьд өвчилж эхэлдэг байна.
Бусдад эгзэгтэй үед нь халуун сэтгэлээр харамгүй тусалж, дэмжиж байгаасай гэсэн үүднээс энэхүү бичлэгийг орууллаа.


Friday, December 30, 2011

Human development - Хүний сэтгэцийн хөгжил


Хүний хөгжил нь толгойноос хөл рүү чиглэлтэй, энгийнээс нарийн луу чиглэн явагддаг.  Хүн бүрийн сэтгэцийн хөгжлийн үйл явц харилцан адилгүй байдаг бөгөөд ирээдүйн сэтгэцийн хөгжлийн хувьд ямар түвшинд хүрэх нь өнгөрсөн амьдралд тохиолдсон зүйлстэй салшгүй холбоотой байдаг. Сигмунд Фрэйд эмч хөгжлийн сэтгэц судлалын загваруудыг гаргасан бөгөөд эдгээрээс өөрийн чадах чинээгээр цэгцтэйгээр оруулах гэж оролдоё.
А. Сэтгэц- бэлгийн хөгжлийн 5 үе шат
1. Аман шат \ төрөхөөс 18 сар хүртэлх үе\
Энэ үед хүүхэд түгшүүр, бухимдлаа хэл, амаа ашиглан ойлгуулах гэж оролддог.
2. Шулуун гэдэсний үе \ 18 сараас 3 нас хүртэлх үе\
Энэ үе шатанд хүүхэд булчингуудаа хянаж сурдаг. Ялангуяа бааж, шээхээ зохицуулж мэддэг болдог.
3. Бэлэг эрхтнээ таних үе \ 3- 6 нас\
Хүүхэд эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн хоорондын ялгааг таньж эхэлдэг. Бэлэг эрхтэнээ нууж сурдаг.
4. Далд үе \ 6-12 нас\
Энэ үе шатанд бэлгийн хөгжил, энерги харьцангуй зогсонги байдаг учраас хүүхэд тэр талыг сонирхож эхлээгүй, өөрөөр хэлбэл чимээгүй үе юм.
5. Бэлгийн үе шат \ 12 наснаас насанд хүрэх хүртэл\
Бэлгийн дур хүсэл, сонирхол төрнө. Эсрэг хүйстэнээ сонирхоно.
Дээрх 5 үе шатын аль нэгэнд шийдэгдээгүй асуудал бэрхшээл үүссэн бол тэр нь насан туршдаа тухайн хүний зан төрхийн нэг хэсэг болж явдгаараа аюултай юм.
Үргэлжлэл бий





Friday, December 16, 2011

Back pain - Нурууны өвдөлтөөс ангижрах нь №3

Нурууны архаг өвдөлтийн үеийн СЗЭ

Нурууны өвдөлт 6 сараас дээш хугацаагаар үргэлжилвэл архаг өвдөлт гэнэ. Статик болон кинетик шалтгаантай байж болно. Анагаахын хэллэгээр багана нурууны хотойсон хэсгийг лордоз, төвийсэн хэсгийг нь кифоз, нуруу муруйхыг  сколиоз гэдэг. Тэгвэл статик шалтгаантай нурууны өвдөлт гэдэг нь лордозтой холбоотой үүссэн өвдөлт юм. Эмчилгээ нь лордозыг засах зорилготой. Нурууны лордозыг засах өвөрмөц дасгал нь "аарцаг эргүүлэх" буюу "pelvic tilt" юм.  Энэ нь өвчтөн дээш харан өвдгөө нугалан улаар нь орон дээр тавьсан байрлалд хэвтэнэ. Эхлээд хэвлийн булчин, тэгээд өгзөгний булчинг чангалж, өгзгөө бага зэрэг орноос хөндийрүүлж, нуруугаа орлуу шахаж барина. Энэ байрлалд 10-15 сек бариад,  6 сек амраад 15- 20 удаа, өдөрт 3-аас доошгүй удаа хийнэ. \зураг нь дээр байгаа, pelvic tilt гээд\
Үүнээс гадна хүнд жинтэй хавтгай зүйл \ ном байж болно\ толгой дээрээ тавиад, түүнийг дээш өргөх дасгал хийхэд хүзүүний болоод нурууны лордоз багасдаг. Лордоз  их үед бөхийх хэлбэрийн, кифоз их үед тэнийлгэх хэлбэрийн дасгалыг голчлон хийж, хэвлийн болон нурууны тэнийлгэх булчинг хөгжүүлэх дасгал хийнэ.
Кинетик шалтгаант нурууны өвдөлт нь буруу хөдөлгөөнөөс улбаатай бөгөөд эмчилгээнд сунгалтын болоод хүчний дасгал, хөдөлгөөний зөв арга барилыг эзэмшүүлэх, сэтгэл санааны байдлыг тогтворжуулах зэрэг орно. Эмчилгээний дасгал нь цусан дахь эндорфины түвшинг ихэсгэж морфин төст үйлдэл үзүүлэх бөгөөд адренокортикойд гормон, кортизол, катехоламины хэмжээг ихэсгэдэг ач холбогдолтой. Ингээд та бүхэнд зайлшгүй хийж байх шаардлагатай хэдэн дасгалыг танилцуулая. \ зургыг нь дээр хавсаргасан болно\
1. Нурууны шулуун булчинг хөгжүүлэх дасгал -Quadruped arm\leg raise
Нурууны архаг өвдөлттэй хүмүүсийн нурууны шулуун булчингийн хүч сонгомлоор суларсан байдаг. Үүнийг засахын тулд энэ дасгалыг хийнэ. Өвчтөн 4 хөллөсөн байрлалаас баруун гар, зүүн хөлийг өргөж барина. 8 тоолоод амарна. Дараа нь зүүн гар, баруун хөлийг өргөж бариад 8 тоолоод амарна. Энэ дасгалыг нэг удаад 10 давтан, өдөрт 2 удаа хийнэ. 
2. Гэдэсний булчинг хөгжүүлэх дасгал - partial curl
Дээш харан өвдгөө нугалан улаар нь шалан дээр тавьсан байна. 2 гар чихний орчим байх бөгөөд толгой цээжийг 15-20 хэм орчим шалнаас хөндийрүүлж барина. Энэ үед нурууг шал руу шахсан байрлалтай байх бөгөөд эрүү цээж 2-ын хооронд зайтай байх ёстой. Энэ байрлалд 10-15 сек бариад 6 сек амрах байдалтай хийнэ. 
3. Өвдгийг нугалж цээж рүү татах 
Нэг хөлөө аажим цээжрүүгээ татах, дараа нь нөгөө хөлөө, дараа нь 2 хөлөө зэрэг аажим татаад гараар тойруулан барина. Энэ дасгалын дүнд нурууны булчин сунаж сулардаг. Дасгалыг маш аажим удаан 10 сек татаж бариад, 5 сек амарч хийнэ. Хөлөө цээж рүү татсан байрлалд урагш хойш бага зэрэг савлах хөдөлгөөн хийх нь тухайн гэмтсэн эдийн цусан хангамжыг сайжруулах, булчинг суллах сайн нөлөөтэй.